Güvenlik Uyarısı: Cihaza müdahale yapmadan önce fişini elektrik prizinden çekiniz.
Davlumbazın ışığı yanıyor ancak motor çalışmıyorsa cihazın tamamen elektriksiz olduğu düşünülmez. Aydınlatma devresi çalışırken motoru yöneten hız düğmesi, elektronik kontrol, motor bağlantıları veya motorun kendisinde problem bulunabilir. Bazı motor tiplerinde kalkış kondansatörü de motorun devreye girememesine neden olabilir.
Arızayı ayırırken en yararlı ipucu motorun tamamen sessiz mi kaldığı, uğultu yapıp dönmediği yoksa bir süre çalıştıktan sonra mı durduğu bilgisidir. Çünkü bu üç belirti aynı parçayı işaret etmez.
Işık Yanıyor Ama Motor Çalışmıyorsa Bu Ne Anlama Gelir?
Davlumbazlarda aydınlatma ile fan motoru aynı cihazın parçaları olsa da kontrol ve besleme yolları tamamen aynı olmak zorunda değildir. Bu nedenle lambanın çalışması yalnızca cihazın elektrik aldığına dair önemli bir ipucudur; fan motorunun da sağlam olduğu anlamına gelmez.
| Belirti | Öncelikle Kontrol Edilecek Alan | Olası Açıklama |
|---|---|---|
| Işık yanıyor, motor tamamen sessiz | Hız düğmesi, kumanda devresi, motor bağlantısı | Motora çalışma komutu veya elektrik ulaşmıyor olabilir. |
| Motor uğultu yapıyor ancak fan dönmüyor | Fan/pervane, motor, modele göre kondansatör | Motor kalkış yapamıyor veya mekanik olarak sıkışmış olabilir. |
| Motor kısa süre çalışıp duruyor | Motor, hava yolu, termik koruma | Motor aşırı ısınıyor veya korumaya geçiyor olabilir. |
| Yalnız bazı hız kademeleri çalışmıyor | Hız anahtarı veya elektronik kontrol | Motor tamamen arızalı olmayabilir. |
| Motor çalışıyor ama çekiş yok denecek kadar az | Filtre, baca, damper, fan çarkı | Bu durum motorun çalışmamasından farklı bir hava akışı problemidir. |
Özellikle son ayrım önemlidir. Davlumbazdan ses geliyor ancak hava çekmiyorsa “motor çalışmıyor” arızasından farklı bir sorun söz konusudur. Yağ filtresi, baca hattı, damper veya fan çarkı bu durumda daha anlamlı hale gelir.
Davlumbaz Motorunun Çalışmamasının Başlıca Nedenleri
Işık çalıştığı halde motorun hiç devreye girmemesinin arkasında birkaç farklı elektriksel veya mekanik neden bulunabilir. Parça değişiminden önce belirtinin hangi gruba uyduğu belirlenmelidir.
- Hız düğmesi veya kontrol paneli arızalı olabilir: Mekanik tuşlu modellerde anahtar kontakları, dokunmatik modellerde ise elektronik kontrol devresi motorun çalıştırma komutunu iletemeyebilir. Yalnız belirli hızların çalışmaması bu ihtimali güçlendirebilir.
- Motor bağlantısında kopukluk olabilir: Soket, kablo veya bağlantı noktasındaki problem nedeniyle aydınlatma çalışırken motor devresi enerjisiz kalabilir.
- Kondansatör arızası bulunabilir: Kondansatör kullanan motorlarda bu parçanın görevini yapamaması motorun kalkışını engelleyebilir. Motorun uğultu yapmasına rağmen dönmemesi bu ihtimallerden biridir ancak kesin teşhis değildir.
- Motor mekanik olarak sıkışmış olabilir: Fan çarkındaki yabancı madde, yoğun yağ birikimi veya motor yatağındaki mekanik problem fanın serbest dönmesini engelleyebilir.
- Motor sargıları veya termik koruması sorunlu olabilir: Motor elektriksel olarak arızalanmış veya aşırı ısınma nedeniyle korumaya geçmiş olabilir. Bir süre çalışıp ardından duran davlumbazlarda ısınma davranışı ayrıca değerlendirilir.
- Elektronik kart arızası olabilir: Elektronik kontrollü modellerde ışık devresi çalışırken motoru süren röle, triak veya ilgili kart bölümü arızalı olabilir.
Bu alanların çoğu elektriksel ölçüm gerektirdiği için dış kontroller sonrasında sorun devam ediyorsa profesyonel ankastre servisi tarafından motorun kendisiyle motoru çalıştıran devrenin ayrı ayrı kontrol edilmesi daha doğru olur.
Motor Uğultu Yapıyor Ama Dönmüyorsa Ne Kontrol Edilir?
Davlumbaz açıldığında motor bölgesinden uğultu geliyor fakat fan dönmüyorsa cihazın motor komutu aldığı ancak mekanik hareketin başlayamadığı düşünülebilir. Bu durumda yalnız elektronik karta odaklanmak yerine fan çarkı, motorun mekanik durumu ve kullanılan modele göre kondansatör değerlendirilir.
Yoğun yağ birikimi de pervane çevresindeki hareketi zorlaştırabilir. Metal yağ filtrelerinin uzun süre temizlenmemesi hava akışını düşürür ve davlumbazın çalışma koşullarını ağırlaştırabilir; ancak kirli filtrenin tek başına tamamen sessiz kalan motorun doğrudan nedeni olduğu varsayılmamalıdır.
Cihaz enerjisizken yalnız kullanıcı tarafından erişilebilir yağ filtreleri çıkarılıp kullanım kılavuzuna uygun şekilde temizlenebilir. Motor milini, pervaneyi veya iç elektrik aksamını elle zorlamak doğru değildir.
Motor Bir Süre Çalışıp Sonra Duruyorsa
Davlumbaz ilk açıldığında normal çalışıyor ancak birkaç dakika sonra motor duruyorsa arıza, baştan hiç çalışmayan motordan farklı değerlendirilir. Bazı cihazlarda motor aşırı ısındığında koruma sistemi devreye girebilir. Bu durumda yağ filtrelerinin aşırı kirli olup olmadığı, dışarı atışlı kullanımda baca hattının ciddi biçimde kısıtlanıp kısıtlanmadığı ve hava çıkışının engellenip engellenmediği kontrol edilebilir. Üretici destek dokümanları da çalışma sırasında duran davlumbazlarda filtre ve hava kanalının kontrol edilmesini öneriyor.
Motor soğuduktan sonra tekrar çalışıyor ancak sorun düzenli olarak tekrarlanıyorsa yalnız filtre temizliğiyle yetinmemek gerekir. Motorun çalışma akımı, termik koruması ve mekanik durumu teknik olarak değerlendirilmelidir.
Servis Çağırmadan Önce Güvenle Neleri Kontrol Edebilirsiniz?
Davlumbazın motor bölümünü açmadan önce kullanıcı seviyesinde yapılabilecek birkaç kontrol vardır:
- Farklı hız kademelerini deneyin: Yalnız bir kademe mi çalışmıyor, yoksa fan bütün hızlarda tamamen sessiz mi?
- Kontrol kilidi veya özel çalışma modu olup olmadığını kontrol edin: Dokunmatik ve sensörlü modellerde model kılavuzundaki kontrol ayarları dikkate alınmalıdır.
- Yağ filtrelerini inceleyin: Aşırı yağlanmış filtreleri kullanım kılavuzuna uygun biçimde temizleyin.
- Görülebilen hava çıkışını kontrol edin: Damper veya çıkış bölgesinde açık bir engel varsa cihaz enerjisizken kontrol edilebilir.
- Motorun davranışını not edin: Tamamen sessiz mi, uğultulu mu, birkaç saniye sonra mı duruyor?
- Yanık kokusu veya anormal ses olup olmadığına dikkat edin: Bu belirtilerde tekrar tekrar çalıştırarak test yapmayın.
Elektriği kesip yeniden vermek bazı elektronik kontrollü modellerde geçici kontrol sorunlarını sıfırlayabilir. Ancak sürekli tekrarlayan motor arızasını resetlemek gerçek sorunu çözmez. Samsung ve Electrolux gibi üreticiler de temel güç kontrolleri sonrasında fan hâlâ çalışmıyorsa servis değerlendirmesine geçilmesini öneriyor.
Dış kontroller normal olduğu halde motor devreye girmiyorsa ankastre davlumbaz tamiri sırasında kumanda devresi, bağlantılar, kondansatör kullanılan modellerde kondansatör ve motor ölçümle değerlendirilmelidir.
Hangi Durumlarda Davlumbazı Kullanmayı Bırakmalısınız?
- Motor uğultu yapıyor ancak fan dönmüyorsa,
- yanık kablo veya yanık plastik kokusu geliyorsa,
- motor birkaç dakika içinde sürekli duruyorsa,
- davlumbaz sigorta veya kaçak akım korumasını attırıyorsa,
- motor bölümünden sürtme, vuruntu veya olağandışı mekanik ses geliyorsa,
- kontrol panelinde ısınma, erime veya duman görülüyorsa.
Bu belirtilerde motoru farklı hızlarda tekrar tekrar çalıştırmak arızayı çözmez ve bazı durumlarda mevcut elektriksel veya mekanik problemi büyütebilir.
Işığın yanması cihazın elektrik aldığını gösteren yararlı bir ipucudur; fakat motorun veya motor kontrol devresinin sağlam olduğunu kanıtlamaz. Temel filtre ve kontrol ayarları normal olduğu halde fan hâlâ devreye girmiyorsa TamirArt, davlumbaz motoru ve kontrol sistemi arızalarının tespiti için İstanbul genelinde özel servis İstanbul hizmeti sunmaktadır. Profesyonel ekiplerimize ulaşarak destek alabilirsiniz.
